ΚΕΝΤΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ

ΦΟΙΝΙΚΙ, ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ, 2010

Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σκίτσο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Γενικό Τοπογραφικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr

Ο προβληματισμός αυτής της εργασίας, εστιάστηκε κατά κύριο λόγο γύρω από τη διδακτική αξία της παράδοσης και τον τρόπο που μπορούν να ερμηνευτούν τα διδάγματά της. Επιχειρήθηκε να βρεθούν οι αντιστοιχίες με το σήμερα και πώς μπορούν αυτές να αξιοποιηθούν από ένα σύγχρονο νέο αρχιτέκτονα.

Παρά τη δυσκολία του εγχειρήματος, έγινε προσπάθεια για να διατυπωθεί η πρόταση για μία σύγχρονη αρχιτεκτονική επέμβαση σε έναν παραδοσιακό οικισμό, που στην προκειμένη περίπτωση είναι το Φοινίκι Θεσπρωτίας.

Η προτεινόμενη αρχιτεκτονική επέμβαση στο Φοινίκι, έχει σαν στόχο να αποτελέσει την απαρχή μίας προσπάθειας για την προώθηση της ιστορικής αλλά και φυσικής προστασίας της Θεσπρωτίας.

Καθ' όλη τη διερευνητική διαδικασία, επιχειρήθηκε η κατανόηση της  βαθύτερης σημασίας της παράδοσης ως μνήμη που μπορεί να σταθεί χρήσιμη στη σύγχρονη ζωή.

Σε αυτήν την αναζήτηση, το Φοινίκι αποδείχθηκε ένα πολύτιμο μοντέλο σπουδής της ελληνικής λαϊκής αρχιτεκτονικής και των διαχρονικών αξιών που ενυπάρχουν σε αυτή, υποδεικνύοντας έτσι μία ορθή κατεύθυνση για τη δημιουργία ουσιαστικής σύγχρονης αρχιτεκτονικής.

Με μία πρώτη ματιά, εκείνο που γοητεύει στο Φοινίκι, είναι οι όψεις των κτηρίων, τα εξωτερικά μορφολογικά χαρακτηριστικά, το πώς δηλαδή φαίνονται τα πράγματα.

Ωστόσο, ένα χρήσιμο συμπέρασμα που βγήκε μέσα από τον προβληματισμό και την επιτόπου παρατήρηση, είναι ότι η ουσία, η αλήθεια δεν βρίσκεται τόσο στην εξωτερική εμφάνιση, αλλά στις σχέσεις που καθορίζουν τον τρόπο που τα πράγματα συγκροτούνται.

Αυτός ήταν ο λόγος που η έρευνα δεν εστιάστηκε τόσο στη μορφή των πραγμάτων, αλλά στη δομή τους, δηλαδή εκείνο το σύνολο σχέσεων που καθορίζουν τη διάρθρωση των επιμέρους έτσι ώστε να συγκροτούν ένα συνεκτικό οικιστικό σύνολο.

Το Φοινίκι στέκει σήμερα σιωπηλό, σχεδόν ακατοίκητο. Ωστόσο, το πέρασμα του χρόνου του έχει προσδώσει ένα αξιόλογο αισθητικό και ιστορικό περιεχόμενο.

Ο οικισμός αποτελεί ένα πολύ καλά διατηρημένο και αντιπροσωπευτικό δείγμα της λαϊκής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Θεσπρωτίας, ενώ χαρακτηρίζεται από μεγάλη εκπαιδευτική αξία, καθώς αποτελεί έναν πυκνωτή αρχέτυπων νοημάτων,  διασώζοντας ως τις μέρες μας ποιότητες όπως η απλότητα, η σεμνότητα, η γνησιότητα, η οικονομία των υλικών, η γυμνή καθαρότητα και ο ορθολογισμός.

Ο εντοπισμός της απομονωμένης θέσης σημαντικών κτηρίων, όπως η εκκλησία, το ελαιοτριβείο και το αρχοντικό Θεολογή, έτσι όπως αυτά στέκουν όλα στο ύψωμα απέναντι από τον οικισμό, τη Ράχη, καθώς επίσης η ύπαρξη ελεύθερου κοινοτικού χώρου σε άμεση γειτνίαση μαζί τους,  αποτέλεσε το ερέθισμα για τη συγκεκριμένη αρχιτεκτονική επέμβαση.

Προτείνεται, λοιπόν η αξιοποίηση της προνομιακής θέσης του ελεύθερου κοινοτικού χώρου για την κατασκευή σε αυτόν, ενός σύγχρονου κτηρίου, το οποίο θα στεγάζει τις λειτουργίες του Κέντρου Ιστορικών Μελετών Θεσπρωτίας (Κ.Ι.ΜΕ.ΘΕ.), ενός φορέα που δραστηριοποιείται ήδη στην περιοχή και που στεγάζεται ανεπαρκώς.

Ύστερα από διερεύνηση των λειτουργικών απαιτήσεων του Κ.Ι.ΜΕ.ΘΕ., διαπιστώθηκε πως προκύπτει μικρής κλίμακας κτηριολογικό πρόγραμμα, κάτι που διασφαλίζει πως οι νέοι κτηριακοί όγκοι δεν θα διαταράξουν την "αισθητική ατμόσφαιρα" ή το "πνεύμα" του τόπου. Παράλληλα ο αμιγώς ερευνητικός και εκπαιδευτικός χαρακτήρας της νέας χρήσης που προτείνεται για τον οικισμό είναι συμβατός με το ιστορικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει η περιοχή.

Το Κ.Ι.ΜΕ.ΘΕ. μέσα από τον "ανοικτό" και εκπαιδευτικό χαρακτήρα του, μπορεί να γίνει πόλος ανάπτυξης και στήριξης ενός εναλλακτικού τουριστικού μοντέλου. Επιδίωξη του Κέντρου θα είναι η καλύτερη "προετοιμασία" του επισκέπτη, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα δει και θα βιώσει τον μοναδικό χώρο της ευρύτερης περιοχής της Θεσπρωτίας.

Έγινε προσπάθεια εκλογίκευσης του υφιστάμενου κτηριακού και άμεσου περιβάλλοντος στην περιοχή μελέτης και ορθής ένταξης του νέου κτηρίου που θα στεγάσει τις λειτουργίες του Κ.Ι.ΜΕ.ΘΕ., δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην αρμονική συνύπαρξή του με τον προϋπάρχοντα κτηριακό όγκο του οικισμού. Οι προστιθέμενες κτηριακές δομές που προτείνονται, κρίθηκε απαραίτητο να θεωρηθούν σε άμεση αλληλεξάρτηση με τα υφιστάμενα γειτονικά τους κτήρια, ως τμήματα ενός ενιαίου και οργανικού συνόλου. Ολόκληρη, έτσι η περιοχή μελέτης και τα κτήρια που στέκουν εκεί, μαζί με τις νέες κατασκευές, αντιμετωπίζονται σαν ένα μεγάλο κτηριακό σύνολο που αρθρώνεται από τη χωρική σχέση των επιμέρους χώρων - τόπων.

Προτεραιότητα δόθηκε στην ενοποίηση του συνόλου μέσα από το σχεδιασμό ενός υπαίθριου δικτύου κίνησης, το οποίο διέρχεται ανάμεσα από όλα τα κτήρια και τα συνδέει. Μέσα από τον προτεινόμενο αρχιτεκτονικό περίπατο, κύρια επιδίωξη είναι η ανάδειξη της θαυμάσιας οπτικής σχέσης ανάμεσα στην περιοχή επέμβασης και τα απέναντι κτήρια που συνθέτουν τον πυρήνα του οικισμού.

Ο σεβασμός της υφιστάμενης κλίμακας αποτέλεσε έναν παράγοντα που έπρεπε να ληφθεί σοβαρά υπόψη, προκειμένου να επιτευχθεί μία ήπια επέμβαση στο τοπίο. Το νέο κτήριο διασπάστηκε σε δύο μικρότερους κτηριακούς όγκους, αντί ενός ενιαίου μεγάλου όγκου, με άμεσο στόχο την ομαλότερη ένταξή του στην κλίμακα του οικισμού και την αρμονική συνύπαρξή του με το φυσικό τοπίο.

Ως γενικός κανόνας, επιχειρήθηκε να διατηρηθεί μία ισορροπία πλάτους-μήκους-ύψους των όγκων που εισάγονται στο ευαίσθητο τοπίο, με τα αντίστοιχα μεγέθη των υφιστάμενων κτηρίων. Καθοριστικοί παράγοντες για την τοποθέτηση των κτηριακών όγκων μέσα στη σύνθεση, αποτέλεσαν η προσαρμογή στην έντονη κλίση του φυσικού εδάφους και η αξιοποίηση του προσανατολισμού.

Με την ενεργοποίηση των εγκαταλελειμμένων υφιστάμενων κτηριακών δομών, οι νέες χρήσεις και διαμορφώσεις επιχειρείται να λειτουργήσουν σε συνεργασία με τις υπάρχουσες δομές της περιοχής. Η τελική αρχιτεκτονική πρόταση έτσι, στοχεύει στην αποφυγή της ύπαρξης λειτουργικής μονομέρειας, αλλά αντίθετα σε ένα λειτουργικό εμπλουτισμό και μία ποικιλία χρήσεων που θα εξασφαλίζουν ότι το νέο κτηριακό σύνολο μπορεί να λειτουργεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, συνθέτοντας μία ζωντανή ζώνη πολιτισμού και έρευνας μέσα στη Θεσπρωτία.

 

Αρχιτέκτονας: Παναγιώτης Ζάκκας

Τοποθεσία: Φοινίκι, Θεσπρωτία

Χρόνος Μελέτης: 2010

 

Εγγραφείτε και λάβετε ειδοποιήσεις για νέα έργα.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ

EMAIL NEWSLETTER

Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σκίτσο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Γενικό Τοπογραφικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Ψηφιακό Μοντέλο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Φωτορεαλιστικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σκίτσο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Γενικό Τοπογραφικό - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr
Κέντρο Ιστορικών Μελετών στο Φοινίκι Θεσπρωτίας, Σχέδιο - www.pzarch.gr